Film

Teatry


Deutsches Theater Berlin
Budynek, w którym obecnie znajduje się Deutsches Theater Berlin, został zbudowany na przełomie 1849/50 z inicjatywy Friedricha Wilhelma Deichmanna, który otworzył tam kasyno. W ogrodzie znajdowała się letnia scena, gdzie prezentowano początkowo repertuar typowo rozrywkowy, schlebiający mieszczańskim gustom i finansowany przez prywatnych właścicieli. W 1905 roku teatr przejmuje zaangażowany tam początkowo jako aktor Max Reinhardt, słynny później reformator teatru. W 1932 roku Reinhardt rezygnuje z tej funkcji, a teatr obejmuje po nim Heinz Hilpert. Prowadzi go aż do zamknięcia w 1944 roku. W 1945 teatr zostaje ponownie otwarty przez arystokratę i zdeklarowanego komunistę Gustawa von Wangenheima. Jako dyrektora artystycznego powołuje on Wolfganga Langhoff’a, który w czasach NRD deklaruje się jako zwolennik wyraźnego podziału między teatrami Berlina Wschodniego i Zachodniego. Po zburzeniu muru berlińskiego teatr przejmuje syn Langhoffa – Thomas, po nim ta funkcja przypada Christoph'owi Heinowi.
Z końcem grudnia 2004 roku Hein w spektakularny sposób zrezygnował ze stanowiska dyrektora artystycznego. Jako powód wycofania się z teatru wymienił, obok „zmasowanych krytycznych ocen płynących z góry” oraz „zatrutego, złowrogiego klimatu”, napiętą sytuację finansową Berlina. Kierownictwo artystyczne Deutsches Theater przejęli od sezonu 2005/06 reżyser Michael Thalheimer, naczelny dramaturg Oliver Reese oraz kierownik artystyczny – Michael de Vivie
W 2002 i 2005 roku produkcje Deutsches Theater Berlin były nominowane m.in. do prestiżowej Nagrody im. Nestroya.
Dziś teatr należy do grona czterech najważniejszych scen Berlina i prezentuje bardzo suwerenny, nastawiony na osobowości reżyserskie repertuar.

Radnóti Szinhaz
Zespół teatru im. Radnótiego jest niewielki, lecz mimo to uważany za jeden z najlepszych zespołów teatralnych na Węgrzech i cieszy się uznaniem krytyki oraz ogromną popularnością wśród widzów.
Kierunek artystycznego rozwoju Teatru im. Radnótiego wyznacza kilka najważniejszych prądów literackich : w repertuarze tej sceny znajdowali i znajdują się nadal ważni twórcy światowego teatru klasycznego (Brecht, Calderon, Czechow, Eurypides, Goethe, Gogol, Gozzi, Hauptmann, Ibsen, Krleža, Marivaux, Moliére, Ostrowski, Pirandello, Plaut, Strindberg, Wedekind, Wilde) i współczesnego (Albee, Berkoff, Bernhard, Genet, Głowacki, Marius von Mayenburg, McDonagh, O'Neill, Shepard, Botho Strauss, George Tabori). Ponadto Teatrze Radnóti premiery doczekało się kilka wybitnych dzieł klasycznego teatru węgierskiego autorstwa m.in. (Lajosa Barty, Milána Füsta, Ferenca Herczega, Sándora Márai, Ferenca Molnára, Istvána Örkény, Ernő Szépa), jak również dramatów współczesnych twórców węgierskich (Kornéla Hamvai, Pétera Kárpáti, Ivána Mándy, László Mártona, Andrása Nagy, Andora Szilágyi).
Teatr im. Radnótiego pielęgnuje tradycje literackie również na inne sposoby: m.in. cyklicznie organizuje wieczory przedstawiające i popularyzujące twórczość niektórych poetów, pisarzy, wydawnictwa książkowe, czasopisma literackie. Zespół teatru od czasu do czasu sięga również po lżejsze formy twórczości scenicznej, równoważąc w ten sposób „poważny” repertuar: ostatnio jednym z największych sukcesów okazała się powstała na podstawie klasycznych renesansowych motywów, lecz we współczesnym opracowaniu włoska komedia muzyczna Bástyasétány 77.
Profil artystyczny Teatru im. Radnótiego, obok realizacji sztuk wyznaczających główny nurt, jakim jest modernizujący, liryczny realizm, kształtują również stopniowo wprowadzane na scenę śmiałe przedstawienia o silnym charakterze eksperymentalnym. Jednak największą ambicją kierownictwa teatru jest, aby równoważąc te odrębne nurty tworzyć ciągle wartościowe przedstawienia, tak aby zespalały one w sobie najszlachetniejsze tradycje teatru europejskiego i wrażliwość na problemy dzisiejszej rzeczywistości.
W ostatnich latach zespół teatru otrzymał kilka poważnych nagród aktorskich i reżyserskich za przedstawienia: Háztűznéző (reżyseria: Péter Valló); A Ványa bácsi (reżyseria: Péter Valló);Nem félünk a farkastól (reżyseria: Péter Gothár); A kripli (reżyseria: Péter Gothár); Medea (reżyseria: Sándor Zsótér) czy Henrik IV (reżyseria Stefano de Luca).

Spinoza Szinhaz
Stara dzielnica żydowska w Peszcie jeszcze mniej więcej 70-80 lat temu pełna była kawiarni, kabaretów, music-halli i teatrów. Kilka lat temu ta część stolicy Węgier została poddana daleko idącej rekonstrukcji. Spinoza Színház-Kávéház (Teatr-Kawiarnia Spinoza) położony w samym sercu Budapesztu również zapragnął przyczynić się do duchowej rewitalizacjii starej peszteńskiej dzielnicy żydowskiej, kiedy to pięć lat temu, w rezultacie pracy kilku pełnych entuzjazmu inwestorów i osób budujących wspólnotę, otworzył swoje podwoje. I rzeczywiście, w minionych pięciu latach maleńki Spinoza Színház (Teatr Spinoza) odwiedziło ponad 100.000 osób. W programie teatru – zgodnie z duchem okolicy – znajduje się wiele sztuk o tematyce żydowskiej. Jedną z nich jest A piros bicikli (Czerwony rower), którą można nazwać węgierskim Dziennikiem Anny Frank.
Do Spinoza Színház należy mała sececyjna restauracja-kawiarnia, gdzie przed i po spektaklu przyjemnie jest coś wypić i porozmawiać o obejrzanym spektaklu.

Teatr Narodowy w Warszawie
19 listopada 1765 roku w nieistniejącym dziś budynku Operalni przy ul. Królewskiej Aktorowie Jego Królewskiej Mości dali premierę Natrętów Józefa Bielawskiego, komedii będącej swobodną przeróbką z Moliére’a. Ponieważ trupa miała wszelkie cechy w pełni zawodowego i narodowego zespołu (grała w języku polskim i z gry się utrzymywała), 19 listopada obchodzimy jako rocznicę powstania Teatru Narodowego. Powołanie narodowej sceny było jednym z elementów projektowanej przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego reformy edukacji, obyczaju i życia kulturalnego upadającej Rzeczypospolitej. Przez dziesięciolecia teatr ten kładł podwaliny rozwoju kulturalnego Polaków, z ogromną pieczołowitością dbając o dramatyczny dorobek polski.
Współcześnie kierowany przez wybitnych artystów (Władysław Daszewski, Bohdan Korzeniewski, Erwin Axer, Wilam Horzyca, Kazimierz Dejmek, Adam Hanuszkiewicz), opromieniony sławą aktorskich gwiazd i kilkunastu wielkich realizacji, stanowił jedną z najważniejszych scen w kraju.
Za dyrekcji Jerzego Grzegorzewskiego (1997/98-2002/03) Teatr Narodowy uzyskał bardzo silną pozycję. W jego repertuarze znalazły się teksty Stanisława Wyspiańskiego, Williama Shakespeare’a, Witolda Gombrowicza, Tadeusza Różewicza, Jamesa Joyce’a, Augusta Strindberga, Antoniego Czechowa, Harolda Pintera, Stanisława Ignacego Witkiewicza, Molière’a, Arystofanesa. Do współpracy zaproszono uznanych reżyserów: Kazimierza Dejmka, Macieja Prusa, Adama Hanuszkiewicza, Henryka Tomaszewskiego, Kazimierza Kutza, Jana Englerta, Tadeusza Bradeckiego.
Wiele uwagi poświęcono odbudowywaniu i nawiązywaniu kontaktów międzynarodowych. Na scenie Teatru Narodowego wystąpiły m.in. zespoły Komedii Francuskiej (Szelmostwa Skapena Molière’a w reż. Jean-Louis Benoit) i Piccolo Teatro di Milano (Sługa dwóch panów Carla Goldoniego w reż. Giorgio Strehlera).
1 września 2003 kierownictwo artystyczne Teatru Narodowego objął Jan Englert.

Teatrul Dramatic „Fani Tardini”
Początek działalności teatralnej w Galati datuje się na rok 1837, ale jedynie w latach 1851 – 1853 w Fani Tardini prezentowano spektakle repertuarowe. Pierwszy teatr powstał tu w roku 1853 we wnętrzach znanych z prezentacji komedii oraz operetek. Teatr Dramatyczny Fani Tardini funkcjonuje w tym samym gmachu od 1955 roku. Zespół Teatru składa się z 25 aktorów, 2 reżyserów i jednego scenografa, ale stale współpracuje z reżyserami, aktorami, scenografami i kompozytorami należącymi do grupy najbardziej poważanych artystów w kraju. Co roku w październiku odbywa się tu Narodowy Festiwal Komedii. Najistotniejszym wyróżnieniem dla Teatru, obok licznych nagród krajowych, stanowi Grand Prix w OffSection na Międzynarodowym Festiwalu Teatralnym w Awinionie.

Teatrul MIC
W roku 1914 w Bukareszcie otwarto nowy teatr. Nosił imię aktorki Marii Filotti i miał swą siedzibę na ulicy Sărindar. Po drugiej wojnie światowej stał się instytucją państwową i po kolei nosił nazwę Studia Aktorów Filmowych "Constantin Nottara" i Teatru dla młodzieży i dzieci. W roku 1964 został ochrzczony swoim teraźniejszym imieniem i wszedł do rodziny małych teatrów Europy. W międzyczasie zmieniono również nazwę ulicy, z Sărindar na Constantin Mille, ale siedziba teatru, ta sama od 1914 roku, stała się, dzięki sile tradycji, ulubionym miejscem spotkań publiczności bukareszteńskiej. Jednakże dobre imię teatru jest oczywiście efektem jego osiągnięć artystycznych. Teksty grane w ciągu lat w Teatrul Mic (Teatrze Małym) obejmowały cały przekrój dramaturgii światowej i rumuńskiej, od klasyków do autorów współczesnych, od wielkich tragedii do odnoszących olbrzymie sukcesy komedii.

Teatrul Mic szczyci się tym, że wylansował wielkich reżyserów, którzy następnie rozpoczęli swoje wielkie kariery międzynarodowe: debiutował tutaj Liviu Ciulei, a Radu Penciulescu, Crin Teodorescu, Cătălina Buzoianu i Silviu Purcărete pracowali na tej scenie przez długie lata. Również tutaj wypromowano dużą grupę wspaniałych aktorów, spośród których wymienimy jedynie "klasyków" żyjących lub obecnych w pamięci publicznej: Gh. Ionescu Gion, Ion Marinescu, Octavian Cotescu, Olga Tudorache, Leopoldina Bălănuţă, Valeria Seciu, Ştefan Iordache, Mitică Popescu...
Wiele premier Teatrul Mic, a przypomnieć tu można jedynie te najgłośniejsze: Ryszard II, Dwoje na huśtawce, Tango, Zabawa rusałek, Wariatka z Chaillot, Ubierzmy nagich, Mistrz i Małgorzata, Iwona, księżniczka Burgunda, Ryszard III, zostało uhonorowanych nagrodami na festiwalach teatralnych zarówno w Rumunii, jak i na całym świecie.

Tiyatro Oyunevi
Teatr Oyunevi został założony w 1996 roku w Stambule przez reżysera i aktora Mahira Günşiraya oraz jego kolegów. Członkowie tego zespołu spotkali się po raz pierwszy przy realizacji sztuki Bertolta Brechta Człowiek jak człowiek w reżyserii Mahira Günşiraya. Od 1996 roku teatr wystawił m.in. Sofoklesa, Cervantesa, Kafkę, Büchnera, B.M. Koltésa, J. Geneta, W. Schwaba “czytając tekst na nowo” oraz opierając się na kreatywności aktorów. Poza tym w ostatnich latach teatr zrealizował adaptacje sceniczne prozy i poezji znanych tureckich autorów, takich jak Murat Uyurkulak, Nihat Genç, Hasan Ali Toptaş.
“Wystawiając sztukę przyjęliśmy za cel ucieczkę od uogólnień. Jesteśmy dalecy od tego, by pokazywać drogę widzowi, uczyć go, co powinien zrobić w konkretnej sytuacji. W naszych sztukach staramy się pokazać problemy nas – artystów i odnaleźć swoje miejsce w społeczeństwie. Chcemy przedstawiać sztukę jak wystawę plastyczną, na której widz może oglądać obrazy i przejść obok nich, lub też zainteresować się nimi, nie będąc do niczego zmuszonym. Zawsze chcemy jednak, by odbiorca czuł, że sztuka jest niepełna bez jego udziału. Sądzimy, że prawda nie tkwi w tym, co jest pokazywane na scenie, lecz we wzajemnych fluidach płynących od aktora do widza i odwrotnie.” (M. Günşiray)

Wrocławski Teatr Współczesny im. Edmunda Wiercińskiego
Powstał w sezonie 1947/48 jako scena dramatyczna w Teatrze Lalki i Aktora stworzonym przez Elżbietę i Zenona Kalinowiczów. W 1948 roku prywatną antrepryzę Kalinowiczów przejęło miasto, zmieniając jednocześnie jej nazwę na Teatr Młodego Widza (upaństwowiony w 1950 roku).

W 1953 roku dyrekcję i kierownictwo artystyczne objął na trzynaście lat ceniony aktor Adolf Chronicki. Zabiegając o zmianę teatralnego szyldu skupił się na "dorosłym" repertuarze sceny dramatycznej, na kształtowaniu jej profilu artystycznego.

Lata 1966-1973 to czas wyraźnego wzrostu poziomu artystycznego teatru pod kierownictwem Andrzeja Witkowskiego. Wybór Edmunda Wiercińskiego na patrona teatru i zmiana jego nazwy na Teatr Współczesny określiły kierunek artystycznych poszukiwań Witkowskiego.
W taki teatr znakomicie wpisywały się prace Jerzego Jarockiego - Pluskwa Majakowskiego, wybitna Stara kobieta wysiaduje Różewicza czy Śmierć na gruszy Wandurskiego w reżyserii Józefa Szajny. Wtedy też debiutuje w Teatrze Współczesnym Helmut Kajzar - jako reżyser Bolesławem Śmiałym Wyspiańskiego, jako dramaturg - Paternoster w reżyserii Jerzego Jarockiego.

Współczesne lata i dyrekcje - Krzysztofa Rościszewskiego, Julii Wernio, Zbigniewa Lesienia - to m.in. debiuty teatralne Sylwestra Chęcińskiego (Komedia sytuacyjna), obsypana nagrodami, wspaniała Historyja o chwalebnym zmartwychwstaniu Pańskim Mikołaja z Wilkowiecka w reżyserii Piotra Cieplaka, Wiśniowy sad Czechowa zrealizowany przez Andro Enukidze, Rewizor Gogola w reżyserii Sergieja Desnitskiego.

W kształtowaniu artystycznego wizerunku teatru znaczący udział mieli aktorzy, od przedwojennych jeszcze artystów - Józefiny Bolskiej i Wacława Zdanowicza, Wiktora Biegańskiego, Stanisławy Zbyszewskiej, Zuzanny Łozińskiej, poprzez pierwsze powojenne pokolenia aktorów - Danielę Makulską, Eliasza Kuziemskiego, Henryka Hunko, Wiktora Grotowicza, Józefa Pierackiego, Wiesława Dewoyno, Zdzisława Kuźniara i kolejnych: Zdzisława Kozienia, Andrzeja Bielskiego, Erwina Nowiaszaka, Genę Wydrych, Marlenę Milwiw, Edwarda Lubaszenkę, Maję Komorowską, Marię Zbyszewską, Bogusława Kierca, Teresę Sawicką, Halinę Skoczyńską.

1 stycznia 1999 roku, dyrektorem naczelnym i artystycznym teatru została Krystyna Meissner. Od początku jej dyrekcji Teatr Współczesny nie tylko mocno wpisał się w życie kulturalne Wrocławia, ale uważany jest powszechnie za jedną z najciekawszych, najbardziej interesująco prowadzonych polskich scen teatralnych. Uznanie publiczności i krytyki zdobył sobie czytelnym repertuarem, poważnym traktowaniem widza, a przede wszystkim świetnym doborem realizatorów różnych generacji. Od 2001 r. co dwa lata, Teatr organizuje Międzynarodowy Festiwal Teatralny DIALOG-WROCŁAW, którego kolejna edycja odbędzie się w październiku 2007 roku.


Tak było

Tak było

Zapraszamy do obejrzenia fotografii z festiwalu. więcej

Organizator

Teatr Polski w Poznaniu